Małopolska: Wieloletnie zaniedbania w bezpośrednim nadzorze nad gminami?

0

Administracyjnoprawny status Wojewodów i Regionalnych Izb Obrachunkowych jest jednoznacznie określony w obowiązujących przepisach. Nadzór nad samorządem terytorialnym sprawowany ma być przez organy „zewnętrzne”, nie oparte na zależności organizacyjnej między organami – nadzorującym i nadzorowanym. Ta niezależność staje się wątpliwa, gdyż pracownicy wydziału prawnego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego są zatrudniani przez małopolskie gminy jak audytorzy wewnętrzni. Brak skutecznego nadzoru prowadzi do  patologii z którymi mieszkańcy nie  mogą sobie poradzić. To mieszkańcy wybierają reprezentantów do organów gmin, ale po oddaniu głosu na konkretną osobę, kończy się możliwość społecznej kontroli nad działaniami samorządu. To widać na przykładach gmin Łapanów i Mogilany. I chociaż w każdej z tych gmin problemy są różne, to łączy je  fakt braku rzeczywistego nadzoru i fatalne skutki dla mieszkańców.  Aktualnie urzędujący wójt gminy Mogilany, sprawuje swoją funkcję już drugą kadencję. Niestety, gmina Mogilany pogrąża się w zadłużeniu. Teraz kolejne zadłużenie będzie zaciągnięte na dopłatę do rekompozycji Rynku, pomimo wysokiego zadłużenia i braku środków na projekty kanalizacji dla czterech sołectw.

Mogilany do 2010r. i obecnie!

Obecna sytuacja gminy – według mieszkańców- przypomina łudząco stan gminy z roku 2010 kiedy Mogilany były najbardziej zadłużoną gminą w Polsce. W 2022r. gmina Mogilany również zbliża się do skrajnie wysokiego zadłużenia. Według naszego informatora nie zostaną osiągnięte dochody, które by pozwoliły na obsługę już zaciągniętych zobowiązań. Obecnie gmina Mogilany , podobnie jak do 2010r. nieracjonalnie planuje inwestycje. Konsekwencje działań samorządu wtedy i teraz są podobne; skrajne zadłużenie i brak realnych perspektyw na zmianę tej sytuacji. Obligatoryjny audyt wewnętrzny może być wtedy, (czyli w 2006 r) i teraz prowadzony przez pracowników wydziału prawnego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Czy problemy w gminie mogą być związane z brakiem rzetelnego audytu? To może wykazać obiektywna i rzetelna kontrola.

Gmina Mogilany w 2006 r. przystąpiła do budowy gigantycznego gimnazjum, bez zabezpieczonych środków na ten cel. Efektem było najwyższe zadłużenie gminy w całej Polsce i „ pamiątki” w postaci  ruin niedokończonego gimnazjum i wypłata ok. 4,5 mln. zł. odszkodowania. Sprawny nadzór nad gminą dostrzegłby, że inwestycja nie ma szans na realizację i uchwała w tej sprawie powinna zostać wyeliminowana do czasu zgromadzenia stosownych środków własnych lub zewnętrznych.

 Rok 2016 obecny wójt wypłaca firmie „odszkodowanie” w wysokości ponad 4 mln. złotych  z powodu braku kontynuacji budowy gimnazjum. Faktem jest, że umowa była podpisana przez innego Wójta. Jednak rozwiązanie problemu z odszkodowaniem obciąża obecnego, gdyż nie podjął skutecznych działań minimalizujących obciążenie gminy czyli mieszkańców.

 Odszkodowanie wypłacone, a obiekt niszczeje i nie został sprzedany. Powodem jest brak sprawnych działań i pomysłu na rozwiązanie problemu. Chociaż decyzja o budowie zapadła w przeszłości, to na obecnym samorządzie ciąży obowiązek racjonalnego zarządzania majątkiem i podejmowanie skutecznych działań. Wszelkie starania o ewentualną sprzedaż obecny Wójt ograniczył do ogłaszania kolejnych przetargów z obniżoną ceną wywoławczą.

Inny przykład nieracjonalnej gospodarki finansowej to rozbudowa przedszkola w Libertowie, która miała być częściowo finansowana ze środków zewnętrznych. Po jej zakończeniu należało wystąpić  o te środki. Obecny Wójt zaniedbał uzyskania tych środków. Kolejna strata dla budżetu gminy.

 Kolejny przykład to tereny przekazane gminie Mogilany nieodpłatnie, które nie zostały w terminie zagospodarowane  przez obecnego Wójta. W związku z tym miały zostać odebrane mieszkańcom, dlatego obecny Wójt  zapłacił za te grunty z kasy gminy, pomimo, że zostały przekazane nieodpłatnie. Uchwała w tej sprawie również nie została uchylona. Tylko zaniedbanie i nie wywiązanie się z obowiązku zagospodarowania działek spowodowało konieczność wniesienia opłat. Mieszkańcy pytają  dlaczego tak bardzo Wójt zaniedbuje swoje obowiązki i dlaczego Rada Gminy na to nie reaguje?

Rekompozycja Rynku jak decyzja o budowie gimnazjum?

Wjeżdżając do Mogilan widać zaniedbany Rynek. Rewitalizacja powinna być przeprowadzona już wiele lat wcześniej ze środków przeznaczonych właśnie na rewitalizację. Poprzednia Rada podjęła taka uchwałę, ale obecna tę uchwałę uchyliła, pozbawiając tym możliwości uzyskania środków na rewitalizację. Wójt wystąpił skutecznie o środki na rekompozycję Rynku, zamiast na budowę kanalizacji lub rozbudowę oczyszczalni w Lusinie. Mieszkańcy mówią, że przebudowa Rynku jest potrzebna, ale pilniejsze są inne inwestycje. Aby rekompozycję wykonać, autobusy które obecnie maja pętlę w Rynku muszą mieć wybudowaną nową pętlę w innym miejscu. Brakuje pozwolenia na budowę pętli, brakuje pieniędzy w kasie gminy, a autobusy będą wykonywały niepotrzebnie kursy do zaplanowanej nie po trasie pętli. W skali roku te dodatkowe kilometry niepotrzebnie będą generować wielotysięczne koszty dla budżetu gminy. Dla budżetu, którego poziom zadłużenia  ma osiągnąć w tym roku ok. 40 mln. zł. Jednak brak środków na ważniejsze inwestycje i znaczny wzrost odsetek od zaciąganych kredytów  wskazuje, że realizacja inwestycji powinna zostać odłożona w czasie. Bardziej potrzebna jest rozbudowa oczyszczalni w Lusinie i dokończenie rozbudowy szkoły w Mogilanach, lub wykonanie projektów kanalizacji w czterech sołectwach.  W 2006 w tej gminie podjęto kontrowersyjną uchwałę o budowie gigantycznego gimnazjum, podobnie jest teraz. W kasie gminy nie ma milionów na rekompozycję Rynku.

Ruiny niedokończonego gimnazjum  i plan „rekompozycji”  Rynku  mają wiele wspólnego. W obu przypadkach budżet gminy nie dysponuje wolnymi  środkami  by inwestycję wykonać. Do rekompozycji otrzymano dotacje, ale z budżetu gminy trzeba wyłożyć miliony, podczas, gdy  są dużo ważniejsze niezrealizowane potrzeby.Wójt tłumaczy, że te środki przepadną, a mieszkańcy pytają dlaczego wystąpiono o środki na rekompozycję a nie na oczyszczalnie ścieków w Lusinie jako jedyna inwestycję? Czy to kolejny błąd Wójta w racjonalnym zarządzaniu gminą? Co na to Radni? Nie widzą potrzeby rozbudowy oczyszczalni, wykonania projektów kanalizacji, czy dokończenia rozbudowy szkoły w Mogilanach?

Błędne szacowanie kosztów inwestycji?

Niepokój mieszkańców budzą błędy w kalkulacjach kosztów inwestycji. Już teraz brakuje ok. 0,5 mln  na dokończenie rozbudowy szkoły w Mogilanach.  Oficjalnie mówi się , ze wzrost kosztów związany jest z inflacją. Mieszkańcy wskazują jednak na wieloletnie problemy z właściwym szacowaniem kosztów inwestycji. Przykładowo koszt rozbudowy szkoły w Lusinie oszacowany był na kwotę ok. 2 mln. zł., a koszt rzeczywisty wyniósł prawie 5 mln. zł.

Obecnie trwa budowa kanalizacji w Gaju II etap, która teoretycznie ma być podłączona do  oczyszczalni w Lusinie. Jednak taka możliwość powstanie dopiero po rozbudowie  tej oczyszczalni. Środków na rozbudowę oczyszczalni nie uzyskano i nie zabezpieczono w budżecie gminy. Kwote ok. 11 mln. zł na ten cel zabezpieczono w WPF, który jest zmieniany niemal na każdej sesji RG. Na budowę kanalizacji II etap uzyskano dotację w wysokości ok. 2 mln. zł., którą będzie trzeba zwrócić, jeżeli nie uzyska się efektu ekologicznego, czyli podłączenia  do sieci kanalizacyjnej.  To kolejna strata dla budżetu. Po co budować sieć kanalizacyjną, której nie będzie można eksploatować z powodu niewydolności przestarzałej oczyszczalni ścieków? Inny przykład to budowa Remizy OSP we Włosani, która kosztowała ok. 2,5 mln. zł. Wójt uzyskał dofinansowanie ok. 50 tys. zł. , co stanowi ok. 2% całej inwestycji. Według mieszkańców, to pokazuje jak nieracjonalne są działania inwestycyjne.

Studium i koszty dla budżetu gminy?

Przygotowane przez obecnego  Wójta kolejne studium w 2020 r. zostało przyjęte przez radnych obecnej kadencji. Według Wojewody Małopolskiego i części mieszkańćów, uchwała posiada wady prawne uzasadniające stwierdzenie nieważności z powodu niezgodności z prawem. Sprawa zawisła przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pomimo, że studium zostało zaskarżone przez Wojewodę, Wójt przystąpił do sporządzania planów miejscowych. Jeśli takie plany zostaną uchwalone,  ich właścicielom będzie przysługiwało ogromne odszkodowanie po ewentualnym uchyleniu studium przez sąd. Tu ponownie zostaną wypłacone środki z budżetu gminy, podobnie za niewłaściwie sporządzoną umowę na budowę gimnazjum. Mieszkańcy wskazują, że odszkodowanie wypłacał obecny Wójt. Według mieszkańców pośpiech przy sporządzaniu planów zagospodarowania i równoczesne odkładanie wykonania projektu kanalizacji dla czterech sołectw , budzi uzasadnione wątpliwości, których Wójt nie wyjaśnił. Czy nadzór  wyeliminuje z obrotu prawnego uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego  sporządzone na podstawie studium, które zostało zaskarżone? A jeśli uchyli to mieszkańcy poniosą kolejną stratę finansową, bo zapłacą za sporządzenie planów , których nie będzie można uchwalić?

Brak kanalizacji

Niemal połowa gminy nie ma nawet projektu kanalizacji, pomimo, że od 2016r. są zarezerwowane środki na ten cel w Wieloletniej Prognozie Finansowej. Część gminy jest skanalizowana, ale  przestarzałe i za małe oczyszczalnie ścieków uniemożliwiają podłączanie kolejnych  domów.  

-Z jakiego powodu wójt zaniedbuje sporządzenie projektu kanalizacji, projektu rozbudowy istniejących oczyszczalni lub projektu przyłączenia do kanalizacji w Krakowie? – pytają mieszkańcy. To zaniedbanie skutkuje wykluczeniem mieszkańców gminy z możliwości wybudowania kanalizacji z 95% bonifikatą rządową. Dlaczego zamiast na rozbudowę oczyszczalni lub budowę kanalizacji Wójt wystąpił o środki na rekompozycję Rynku? – zastanawiają się mieszkańcy.

-Dlaczego Wójt nie wystąpił tylko o sfinansowanie budowy kanalizacji dla czterech sołectw. Wtedy gmina otrzymałaby dofinansowanie. Czy rekompozycja Rynku ma taki sam cel społeczny i ekologiczny jak budowa kanalizacji? Do rekompozycji Rynku musimy dopłacić kilkadziesiąt procent, a do budowy kanalizacji lub wodociągu tylko 5%- wskazują nasi rozmówcy. I dodają, że problem braku kanalizacji można rozwiązać podłączając się do Krakowa , tak jak zrobiła to gmina Świątniki Górne. Niestety – według mieszkańców- samorząd w Mogilanach w przeciwieństwie do mieszkańców, nie widzi potrzeby rozwiązania problemu braku kanalizacji i oczyszczalni ścieków.

Sieć wodociągowa zaniedbana i przestarzała!

Wodociąg  gminny ma około 30 lat.  Brak modernizacji, częste awarie i brak konserwacji  sieci budzą poważny niepokój mieszkańców. Mieszkańcy wskazują na brak kontroli nawet  hydrantów przeciwpożarowych. Obecny wójt już ósmy rok nie podejmuje żadnych skutecznych  działań zmierzających do poprawy zaopatrzenia w wodę mieszkańców  i poprawy stanu wodociągu. Niepokojący  jest  brak planów jak poprawić sytuację w zakresie zaopatrzenia w wodę, pomimo, że potrzeba taka jest bezsporna. Część mieszkańców  korzysta z hydroforów by mieć wodę pod odpowiednim ciśnieniem. Takie rozwiązanie miało być tymczasowe, a trwa już trzecią dekadę. Teraz rekompozycja Rynku, prowizoryczne pętle autobusowe i jeżdżące nie po trasie autobusy będą kolejną chaotyczna prowizorką? – pytają mieszkańcy. Liczne środki w ramach programów rządowych są dla mieszkańców niedostępne, tak jak dla mieszkańców innych gmin.Tylko Wójt może wystąpić o środki na infrastrukturę, dlaczego tego nie robi?

Sprawa  S7 i brak reakcji Wójta na spotkaniu?

Sprawa  budowy drogi S7 jest niezwykle istotna dla mieszkańców gminy Mogilany.  Jej budowa jest niezbędna, ale  potrzebny jest dialog w sprawie przebiegu trasy. Teraz, gdy pada propozycja by rozbudować istniejącą Zakopiankę, przedstawicie  samorządu nie zaprotestowali na oficjalnym spotkaniu. Sama inwestycja  lub jej brak wpłynie istotnie na warunki życia mieszkańców gminy na całe dziesięciolecia. I może zniweczyć dotychczasowe starania o poprawę bezpieczeństwa mieszkańców gminy Mogilany. Czy brak zdecydowanej reakcji na propozycje oznacza przyzwolenie na takie rozwiązanie bez rozmowy z mieszkańcami? Wójt reprezentuje gminę na zewnątrz i mieszkańcy niepokoją się brakiem transparentności działań w tej ważnej sprawie. Odpowiedzialnością za tę sytuację mieszkańcy obciążają obecnego Wójta.

Własny komitet wyborczy, wszyscy Radni Wójta i chaos!

 Sprawujący swój urząd obecny Wójt gminy Mogilany  startował z własnego komitetu wyborczego i wprowadził wszystkich swoich kandydatów do Rady Gminy. To wymarzona sytuacja dla mieszkańców, gdy Wójt okaże się  dobrym gospodarzem i sprawnym  przedstawicielem wszystkich mieszkańców gminy.   W przeciwnym wypadku , taka sytuacja  stanowi problem dla mieszkańców.  Rada Gminy wprowadzona przez Wójta  może bezkrytycznie „klepać” każdy pomysł  bez oglądania się na negatywne skutki dla mieszkańców. Z taką sytuacja mieszkańcy mieli już do czynienia w kadencjach 2002-2010r. kiedy podejmowano decyzje o budowie gigantycznego gimnazjum, zadłużono gminę, a stojące ruiny niedokończonego obiektu straszą mieszkańców do dzisiaj.  Wskazują , że teraz sytuacja się powtarza.

Nauczeni doświadczeniem mieszkańcy obawiają się nieodpowiedzialnych  i nietransparentnych  działań obecnej  władzy samorządowej.  Niektórzy mówią wprost o manipulowaniu mieszkańcami. Jako przykład  wskazują wybiórcze informowanie o rzekomym śledztwie w sprawie przewodniczącego poprzedniej Rady Gminy.  W rzeczywistości nie zapadł żaden wyrok i nie toczy się żadne postępowanie przeciwko byłemu przewodniczącemu Rady Gminy p. Grzegorzowi Stokłosie.

Według mieszkańców symbolem patologii w działaniach obecnego samorządu są wyroki sądowe, które nakładają kary lub obowiązek wypłaty odszkodowań. Ostatnio zapadł ostateczny wyrok przywracający do pracy i zobowiązujący Wójta do wypłaty wypłaty odszkodowania za czteroletni okres pozbawienia możliwości wykonywania pracy przez zwolnioną niezgodnie z prawem osobę będącą kompetentnym i wieloletnim pracownikiem.    Według mieszkańców, osoba obecnie zatrudniona na tym stanowisku, może nie mieć wymaganego wykształcenia i stażu upoważniającego do pełnienia funkcji kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.Może to oznaczać, że osoba ta została zatrudniona z istotnym naruszeniem prawa. Z jakiego powodu Wójt zwolnił bezpodstawnie wieloletniego kierownika i zastąpił osobą nie posiadającą niezbędnych kwalifikacji? Skargi mieszkańców na działanie Wójta są rozpatrywane przez Radę Gminy w sposób niewłaściwy, co potwierdza opinia Wydziału Prawnego i Nadzoru Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Mieszkańcy są bezradni wobec organów gminy , które nieprawidłowo wypełniają swoje funkcje.

om/Fot. Arch./Źródło:mat. własne

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj