30 lat Samorządu: Raciechowice – Gmina której grozi likwidacja. Program naprawczy w toku

0

Świętujemy w tym roku 30 – lecie lat samorządności, czyli trzy dekady samodzielnego decydowania o naszym najbliższym otoczeniu. Ponad połowę tego okresu samorządy działają przy wsparciu w postaci funduszy unijnych, które dobrze wykorzystane powinny przełożyć się na poprawę standardu życia mieszkańców. 

 Stan samorządów  gminnych  w Małopolsce , możemy przedstawić na przykładzie gminy Raciechowice

 Stan samorządów  gminnych  w Polsce jest bardzo różny, tak jak różni są gospodarze tych gmin i różne podejmują działania na rzecz poprawy poziomu życia swoich mieszkańców. Jako lokalny portal, przedstawimy sytuację wybranych gmin Małopolski. Pierwszą część poświęcimy samorządom, które mają niepewna przyszłość, którym może grozić likwidacja lub realizują program naprawczy.

 Gmina Raciechowice:

Gmina Raciechowice,położona w województwie małopolskim , liczba ludności 6321 osób (2017rok), realizuje  plan naprawczy i chociaż dług nadal jest ogromny, to pojawiła się szansa na jego restrukturyzację.  Inwestycje  w gminie są bardzo mocno ograniczone, a wysiłki skupiały się na cięciu wydatków zgodnie z przyjętym w tym roku programem naprawczym. 

Program naprawczy

Program naprawczy musi określać efekty finansowe działań zmierzających do poprawy sytuacji gminy. W trakcie programu naprawczego gmina nie może realizować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych, udzielać pomocy finansowej innym jednostkom samorządu terytorialnego, ponosić wydatków na promocję jednostki oraz na fundusz sołecki.

Działania realizowane w ramach programu naprawczego przez władze gminy  Raciechowice

W gminie Raciechowice podjęto decyzje  o redukcji etatów w Urzędzie Gminy i w  placówkach oświatowych. Zrezygnowano z dopłat do kubika wody i ścieków oraz czesnego w żłobku. Obniżono diety radnych i sołtysów oraz pensję wójta. Skrócono również czas na jaki włączane jest oświetlenie uliczne.  

Gmina odzyskuje stabilizację

„Po roku z radością stwierdzam, że stan gminy jest stabilny. I cieszę się z tego, bo był taki moment, kiedy wydawało się, że gmina nie „przeżyje” trzech miesięcy”   – mówił Mirosław Legutko, prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej.

Sytuacja Gminy Raciechowice

„Gmina jest zadłużona na prawie 30 mln zł. Do tego należy doliczyć dług wynoszący 6,1 mln zł. należącego do  gminy Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych.  Liczne pożyczki i kredyty w prabankach ,  gmina chciała zamienić na jeden kredyt w banku. Na ogłoszenie gminy odpowiedziała tylko jedna firma. I to ta, w której gmina jest już zadłużona, bo BFF (dawny Magellan)”.

 Leczenie problemów spowodowanych zadłużeniem w prabankach- kolejnym zadłużeniem w parabanku?

Firma oferuje gminie pożyczkę  22 mln 350 tys. zł na 20 lat, a koszt obsługi tej pożyczki wynosi  11,5 mln zł. Władze gminy już wystąpiły do RIO o wydanie opinii w sprawie jej zaciągnięcia. Podpisanie umowy ma nastąpić dopiero po jej wydaniu.

„To oferta bardziej korzystna niż zakładaliśmy, bo w programie naprawczym przyjęliśmy, że obsługa długu w ciągu 20 lat może kosztować 14,1 mln zł, a tu odsetki mają wynieść 11,5 mln zł” – mówi Anna Wach, skarbik gminy Raciechowice.  To  właśnie pożyczki w parabankach wpędziły gminę w kłopoty, które mogły się likwidacją gminy, dlatego część radnych  obawia się skutków tej decyzji.

Sytuacja Gminy Raciechowice jest wynikiem złego zarządzania włodarza Gminy

Jakie czynniki zadecydowały, że mieszkańcy Gminy Raciechowice – jako wspólnota samorządowa – znaleźli się na skraju bankructwa? Czy powodem były nieprzemyślany i wyniszczający sposób zarządzania przez poprzedniego włodarza gminy?

Czy potrzebna jest zmiana prawa by nie dochodziło do takich sytuacji jak w gminie Raciechowice?

Jakich uregulowań prawnych potrzeba, by mieszkańcy gmin byli chronieni przed konsekwencjami błędów zarządzania gmina przez wybranego wójta? Aby ratować gminę przed likwidacją musiał zostać stworzony program naprawczy. Taki program powstał. Jak już napisano został przyjęty stosowną uchwałą i przesłany do zaopiniowania przez Regionalną Izbę Obrachunkową (RIO) w Krakowie.

Samorządy objął kryzys pandemii

Globalna pandemia jest ogromnym wstrząsem na poziomie społecznym i gospodarczym. To wielki test sprawności instytucji samorządowych, ale też wielki egzamin z samodzielnego decydowania o naszym najbliższym otoczeniu w warunkach kryzysu światowego. Sytuacja wymaga zmiany działania samorządów i wsparcia ich w sytuacji kryzysu. To także czas na szeroką dyskusję o zmianie ustaw samorządowych.

Komentarz Redaktora Naczelnego

Kryzys w polskich samorządach wymaga podjęcia natychmiastowych działań pomocowych , ale poprzedzonych systemową  zmianą ustaw samorządowych. Stwierdzenie  zbliżania się do określonego poziomu zadłużenia, powinno skutkować wprowadzeniem  osoby z zewnątrz, specjalisty  który posiada  umiejętność zarządzania długiem. Umożliwi to  gminom zagrożonym spłacanie długu i inwestowanie, bo  tylko inwestycje gwarantują rozwój  gminy.  Sytuacja gminy i jej mieszkańców musi być monitorowana i oceniana  w rzeczywistym kontekście, przez organy zewnętrzne. Brak motywacji  do szukania  oszczędności, choćby w funkcjonowaniu urzędów i  spółek miejskich , powodują zaciąganie kolejnych  kredytów  lub rezygnację  z realizowania  inwestycji  i wykorzystania dotacji , zmniejszając  swoje  dochody. Proszę pamiętać, że  na płace w administracji rządowej czy samorządowej  składają się wszyscy podatnicy.  Obecnie są ogromne nadużycia  w postaci milionowych  wydatków  na nagrody za rzekome osiągniecia. Dowolność w tym obszarze musi zostać zastąpiona systemowymi rozwiązaniami. Pamiętać należy, że proponowanym rozwiązaniom musi towarzyszyć odpowiednie wzmocnienie efektywności nadzoru nad samorządami.  Obligatoryjne podjęcie programu oszczędnościowego przez  optymalizację kosztów utrzymania  urzędu i spółek miejskich – są  pierwszym  etapem  i podstawowym  sposobem walki z kryzysem w jakim są pogrążone samorządy.   Konieczne jest zwiększenie gospodarności samorządów. Dotychczas samorządy były w niezwykle komfortowej sytuacji, gdyż z formalnego punktu widzenia żaden samorząd nie mógł zbankrutować. Ostatecznie długi samorządów zapłacą podatnicy.

Redaktor Naczelny Agencji Informacyjnej Nasz Kraków Grzegorz Gorczyca

Grzegorz Gorczyca
Grzegorz Gorczyca

om

Fot. Arch.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj